Tsok

Tsok is een gezamenlijke offerbeoefening uit het Vajrayana waarbij voedsel en drank worden aangeboden, gezegend en daarna onder de aanwezigen verdeeld. Het Tibetaanse woord betekent "verzameling", en dat slaat op alles tegelijk: de verzamelde offergaven, de verzamelde beoefenaars, en de verdienste en wijsheid die in de beoefening worden vergaard. In het Sanskriet heet het gaṇacakra, de kring van de gemeenschap.

Wat er gebeurt

Wie komt, brengt iets mee. Zoetigheid, fruit, noten, brood, kaas, iets hartigs. Ook vlees en alcohol horen erbij, in kleine hoeveelheden, en dat verrast nieuwkomers soms. De reden is niet dat er gefeest wordt, maar dat de tsok juist werkt met wat het gewone denken opdeelt in zuiver en onzuiver, toegestaan en verboden. Die scheidslijn is precies wat onderzocht wordt.

De gaven worden met zorg uitgestald, mooi opgemaakt, zoals je een tafel dekt voor iemand van wie je houdt. Dan volgt de liturgie. In onze verbeelding wordt wat op tafel staat een offering die hele werelden vult, aangeboden aan de lijnvoering, de yidams en de dakini's. Aan het eind wordt de gezegende tsok uitgedeeld. Wat overblijft neem je mee naar huis, dus een bakje of een zakje is handig.

Waarom we het doen

Er zijn drie redenen die telkens terugkomen. De eerste is dankbaarheid, eenvoudig en zonder omhaal. De tweede is het verzamelen van verdienste, waarvoor gezamenlijk offeren een van de krachtigste middelen is die de traditie kent. De derde is het herstel van samaya, de verbintenis tussen leraar en leerling en tussen beoefenaars onderling. Die raakt beschadigd, bij iedereen, vaker dan we merken. De tsok is de plek waar dat wordt rechtgezet zonder dat er iemand hoeft te worden aangesproken.

Daaronder ligt nog iets. De offering wordt niet weggegeven aan iemand die buiten ons staat. Zij maakt zichtbaar dat verschijnselen zelf al een feest zijn, en dat wij degenen zijn die er een boekhouding van hebben gemaakt.

Bij Rigdzin Dzogchen Ling beoefenen we tsok op Guru Rinpoche-dag, de tiende dag van de Tibetaanse maanmaand, en op Dakini-dag, de vijfentwintigste. Deelname is gratis en iedereen is welkom, ook wie voor het eerst komt.