Dakini

Een dakini is het wijsheidsprincipe in vrouwelijke vorm. Het Tibetaanse woord is khandro, samengesteld uit "ruimte" en "gaan": zij die door de ruimte gaat. Die ruimte is de leegte, en het gaan is een wijsheid die nergens blijft haken. Beweeglijk, ongrijpbaar, en niet vast te leggen in de vorm waarin ze zich net liet zien.

Meer dan een figuur op een thangka

Dakini's verschijnen op verschillende manieren, en de traditie houdt die betekenissen bewust open. Er zijn wijsheidsdakini's, volledig gerealiseerde vormen die in de beoefening worden gevisualiseerd. Er zijn vrouwen van vlees en bloed die als dakini worden herkend, van wie Yeshe Tsogyal de bekendste is, de gemalin van Guru Rinpoche en degene aan wie wij een groot deel van de terma-leringen te danken hebben.

En dan is er de dakini als datgene wat je pad kruist op het moment dat het nodig is. In de levensverhalen van de grote meesters is dat vaak een onaangename ontmoeting. Iemand zegt precies het verkeerde, of het juiste op het verkeerde moment, en een zekerheid waar je jaren aan had gebouwd valt om. Zo werkt het principe: het snijdt door zelfgenoegzaamheid heen, en het vraagt niet of het uitkomt.

Het is verleidelijk om er een vriendelijk symbool van te maken voor het vrouwelijke. Dat schiet tekort. Dakini's worden vaak vredig afgebeeld, maar even vaak toornig, naakt, dansend op een lijk, met een mes in de hand. Die beelden zijn geen dreiging maar een aanwijzing over hoe grondig het eigen vasthouden wordt aangepakt.

Dakini-dag en onze beoefening

De vijfentwintigste dag van elke Tibetaanse maanmaand is Dakini-dag. Op die dag komen we samen voor de tsok-offering, net als op de tiende dag, Guru Rinpoche-dag. Het is een van de vaste ritmes van het centrum.

Binnen de Düdjom Tersar staat Khandro Thugthik, de essentie van het hart van de dakini, centraal. Deze beoefening richt zich op de wijsheid van het vrouwelijke principe en staat bekend om haar kracht om de ware aard van de geest te tonen. Lama Sonam Tashi Rinpoche gaf hierover onderricht bij ons in Hoofddorp.

De data van de tsok verschuiven met de maankalender. Op de tsok-kalender staat wanneer de eerstvolgende is.