Chö

Chö betekent "afsnijden" en is de beoefening waarin de beoefenaar het eigen lichaam in visualisatie wegschenkt om het vastklampen aan een ik te doorbreken. Wat wordt afgesneden is niet het lichaam en zijn ook niet de demonen uit de verhalen. Het is de aanname dat er een ik is dat beschermd moet worden.

Het bod dat niemand wil doen

De beoefening gaat terug op Machig Labdrön, een Tibetaanse vrouw uit de elfde eeuw. Haar lering is de enige die in Tibet ontstond en daarna terug naar India werd gebracht, wat in die tijd ongehoord was. Zij bracht de leegte-leringen van de Prajñāpāramitā samen met een instructie die zo praktisch is dat je er meteen mee aan de slag kunt.

De beoefenaar roept in de verbeelding alles op wat honger heeft: wezens, krachten, schuldeisers uit vorige levens. Vervolgens biedt hij zijn eigen lichaam aan, in stukken, zonder iets achter te houden. Vrijgevigheid wordt hier doorgetrokken tot het punt waar wij normaal stoppen.

Klassiek wordt chö beoefend op plaatsen waar mensen liever niet komen. Lijkenvelden, kruispunten, bergpassen bij nacht. Dat is geen theater. Angst is het werkmateriaal, en angst laat zich in een warme meditatiezaal moeilijk oproepen. De damaru-trommel, de bel en de trompet van dijbeen horen bij de melodie, want chö wordt gezongen.

Samen beoefenen

Chö wordt in alle Tibetaanse scholen beoefend, wat het onder de tantrische beoefeningen ongewoon maakt. Binnen de Nyingma hangt het nauw samen met de dakini-beoefeningen. De chö die wij doen komt uit de Düdjom Tersar, de terma-cyclus die Düdjom Lingpa onthulde.

Het is bovenal een beoefening die klinkt. De tekst wordt gereciteerd, de damaru en de bel gaan samen, en de kangling roept op wat we liever op afstand houden. In een groep is dat iets anders dan alleen op een kussen. Het geluid draagt, en het snijdt dwars door het gepieker heen dat anders gewoon doorloopt.

Onderhuids blijft de motivatie de kern van de zaak. Wie zijn lichaam wegschenkt terwijl er nog een verwachting meespeelt, over verdienste of over hoe ver hij inmiddels is, heeft het punt gemist. Het is bodhicitta of het is niets. Daarom hoort de Ngöndro erbij, niet als hindernis vooraf maar als de grond waar chö uit opkomt.

Bij Rigdzin Dzogchen Ling beoefenen we chö elke zondag om 11.00 uur in Hoofddorp. Ervaring is niet nodig. Laat even weten dat je komt, dan liggen er een tekst en instrumenten voor je klaar.