Dzogchen

Dzogchen, de Grote Perfectie, is het hoogste onderricht van de Nyingma-school. Het wijst rechtstreeks naar de aard van de geest, die volgens deze leer al volledig is en niets tekortkomt. Het Tibetaanse dzogpa chenpo betekent letterlijk "grote volledigheid". Niet iets wat we gaan bereiken, dus, maar iets wat er al is en over het hoofd wordt gezien.

Waarom "perfectie"

De meeste beoefening werkt van a naar b. Je bent onrustig en wilt rustiger worden, je bent gierig en wilt vrijgeviger worden. Dzogchen vertrekt van een ander punt. Het stelt dat de geest van meet af aan zuiver is, kadag, en dat alles wat verschijnt spontaan uit die zuiverheid opkomt, lhundrub. Wat ons dwarszit is er wel degelijk, maar het bedekt iets in plaats van het te vervangen.

Het beeld dat vaak wordt gebruikt is de lucht met wolken. De wolken zijn echt, ze maken het donker, en toch is er geen moment waarop de lucht zelf beschadigd raakt. Wie dat werkelijk ziet hoeft de wolken niet te bestrijden.

Dat klinkt bevrijdend en dat is het ook, maar er zit een adder onder het gras. Het idee dat er niets te doen valt, is bijzonder makkelijk te begrijpen en bijzonder moeilijk te realiseren. De traditie is daar streng in.

Hoe het wordt onderwezen

Dzogchen wordt niet uit boeken geleerd. Het begint met de aanwijzing door een gekwalificeerde leraar, het moment waarop hij of zij je op je eigen geest wijst en je heel even ziet waar het over gaat. Daarna volgt het lange werk om die herkenning stabiel te maken. De twee hoofdbeoefeningen heten Trekchö, het doorsnijden naar oorspronkelijke zuiverheid, en Tögal, het directe overschrijden.

Juist omdat het onderricht zo direct is, hecht de traditie sterk aan het fundament. Ngöndro gaat eraan vooraf, niet als hindernis maar omdat een geest die niet is voorbereid het eenvoudige gewoon niet opmerkt. Longchenpa en Jigme Lingpa schreven de teksten waar we nog steeds op teruggrijpen.

Ons centrum draagt Dzogchen in zijn naam en beoefent binnen de Düdjom Tersar en de Longchen Nyingthik. De weg daarheen loopt via de zaterdagse Ngöndro-bijeenkomsten in Hoofddorp en de onderrichtsweekenden met leraren uit onze lijn.