Guru yoga

Guru yoga is de beoefening waarin je je geest laat samenvallen met de geest van de leraar, om zo je eigen verlichte natuur te herkennen. Het Tibetaanse lamé naljor betekent letterlijk "eenwording met de lama". Het is het vijfde en laatste onderdeel van de bijzondere voorbereidingen van de Ngöndro. Toch behandelen Nyingma-leraren het zelden als het sluitstuk van een rijtje. Velen noemen het het hart van het hele pad.

Waarom een leraar?

Voor veel westerse beoefenaars is dit het lastigste stuk van het Tibetaans boeddhisme. Je hebt geleerd zelf na te denken, en nu wordt je gevraagd devotie op te brengen voor een ander mens. Dat wringt. Het mag ook wringen, want blind vertrouwen is nooit de bedoeling geweest. Het onderricht zegt zelf dat je een leraar eerst goed moet leren kennen voordat je je aan hem of haar verbindt, desnoods jarenlang.

De guru in guru yoga is bovendien meer dan de persoon die voor in de zaal zit. In de Nyingma-traditie stel je je de leraar meestal voor in de vorm van Guru Rinpoche, in wie alle boeddha's en de hele lijnvoering samenkomen. Je eigen leraar en Guru Rinpoche zijn in dat beeld niet van elkaar te scheiden. Uiteindelijk ook niet van jou. Wat je buiten jezelf aanroept, is de wakkere geest die je al hebt maar nog niet opmerkt.

Waarom dan die omweg via een ander? Omdat een geest die vastzit in zijn gewoonten zichzelf slecht kan betrappen. Iemand die het al gezien heeft, kan je erop wijzen. Devotie zorgt ervoor dat dat wijzen aankomt.

Hoe de beoefening gaat

In de Düdjom Tersar Ngöndro visualiseer je Guru Rinpoche in de ruimte voor je, stralend en omringd door de meesters van de lijn. Je bidt tot hem en reciteert de Vajra Guru-mantra, keer op keer.

Dan volgen de vier inwijdingen. Licht stroomt uit zijn voorhoofd, keel en hart naar dezelfde plekken bij jou en zuivert lichaam, spraak en geest. De vierde inwijding zuivert de subtielste sporen van alle drie samen. Aan het eind smelt Guru Rinpoche in licht en lost hij op in jou. Je blijft zitten zonder iets te doen. Er is geen leraar meer buiten je, en ook niemand binnenin die nog ergens naartoe wil.

Die laatste minuten zijn de plek waar Ngöndro en Dzogchen elkaar raken. De aard van de geest wordt in deze traditie niet bedacht of bestudeerd. Je herkent hem dankzij de zegen van de lijnvoering, en guru yoga is de manier om daarvoor open te gaan. Daarom keren beoefenaars er hun hele leven naar terug, ook als het tellen allang klaar is.

Guru yoga is het sluitstuk van de Düdjom Tersar Ngöndro, die we bij Rigdzin Dzogchen Ling elke zaterdag in Hoofddorp samen bestuderen en beoefenen. En op Guru Rinpoche-dag, de tiende van de maanmaand, staat dezelfde verbinding centraal tijdens de tsok.